East Satellite BEYOND
Topluluk Katılımı
Yönetişim
Öğrenme ve Eğitim
Program ve ProjeEast Satellite BEYOND – Between Neighbours: Crossing Voices, Crossing Borders Avrupa ve Doğu bölgesinden sanatçıları, kültür profesyonellerini, araştırmacıları, politika geliştiricileri ve sivil toplum aktörlerini İstanbul’da bir araya getiren üç günlük bir buluşmaydı. Culture Unleashed ve Space-time Works in partnership with Anadolu Kültür, İKSV, Postane, and Roof, in collaboration with Culture Action Europe, powered by Alliance for Socially Engaged Arts, and co-funded by the European Union.
BEYOND, Culture Action Europe’un Avrupa’daki kültür ve yaratıcı sektörler genelinde düşünme, aktif dinleme ve ortak savunuculuk için geliştirdiği temel stratejik çerçeve. Bir dizi etkinliğin ötesinde BEYOND, ortak üretim ve tartışma için süreklilik taşıyan bir süreç sunarak, kültürün geleceğine dair cesur vizyonların geliştirilmesine ve kültürel demokrasi, kültürel haklar ve etik liderlik gibi ilkelerin güçlendirilmesine alan açıyor. 2025 yılında Culture Action Europe, BEYOND için iki tamamlayıcı formatı birbirine bağlayan yeni bir yapı geliştirdi: iki yılda bir gerçekleştirilen amiral gemisi buluşması Central BEYOND ve CAE üyeleri ile Avrupa’nın farklı bölgelerindeki coğrafi ağlar tarafından düzenlenen, merkezi olmayan bölgesel buluşmalar serisi Satellite BEYOND. Satellite BEYOND buluşmaları, yerel gerçekliklerden beslenen diyalog, deney yapma, kapasite geliştirme ve radikal hayal gücü için alanlar yaratırken, bu deneyimlerin Avrupa Birliği düzeyindeki savunuculuk çalışmalarıyla bağlarını da güçlendiriyor.
2026 yılında Avrupa’nın farklı bölgelerinde altı Satellite BEYOND buluşması gerçekleştirildi. Bunlardan biri de Azerbaycan, Belarus, Ermenistan, Gürcistan, Moldova ve Türkiye’nin oluşturduğu Doğu bölgesini temsil eden İstanbul’daki East Satellite BEYOND oldu. Culture Action Europe’un bir üyesi olarak Culture Unleashed, East Satellite BEYOND ile bu daha geniş Avrupa kültür ağının ve kolektif düşünme ve savunuculuk süreçlerinin bir parçası oldu. Culture Unleashed’ın katkısı projenin tüm döngüsüne yayıldı: Kavramsal çerçeve geliştirme, program küratörlüğü, araştırma ve hazırlık, kolaylaştırıcılık, topluluk oluşturma, etkinlik uygulaması ve değerlendirme.
East Satellite BEYOND’a İstanbul’da ev sahipliği yapmak, Culture Unleashed’e BEYOND çerçevesini bölgenin özgün bağlamına taşıma; aynı zamanda bölgesel deneyimleri, perspektifleri ve öncelikleri daha geniş Avrupa tartışmasına geri taşıma fırsatı sundu. Bu anlamıyla Between Neighbours: Crossing Voices, Crossing Borders, hem bölgesel bir buluşma hem de daha geniş bir Avrupa sürecinin parçasıydı: bölgede çalışan kültür aktörlerini daha geniş CAE ağıyla buluştururken, bölgeye özgü bilgi ve deneyimlerin Avrupa kültür politikaları tartışmalarına taşınmasına katkıda bulundu.
Etkinlik; Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve Türkiye’ye odaklanarak, çözümsüz çatışmaların, kırılgan barış ortamlarının, kültürel sessizliklerin ve sanatsal özgürlük üzerindeki artan baskının şekillendirdiği bir bölgede kültürel pratiklerin diyaloğa, dayanışmaya ve demokratik yaşama nasıl katkıda bulunabileceğini keşfetmek için bir alan yarattı. 4–6 Mayıs 2026 tarihleri arasında gerçekleşen buluşma, 17 ülkeden 73 katılımcıyı bir araya getirdi.
Program, “Komşular Arasında” fikri ve “Kültürel pratikler aracılığıyla sesler ve sınırlar nasıl aşılabilir?” sorusu etrafında şekillendi. Metodoloji; atölye çalışmaları, tartışmalar, sunumlar, ağ oluşturma etkinlikleri ve saha ziyaretlerini bir araya getirdi. Bu yaklaşım, katılımcıların kişisel deneyimleri, mesleki pratikleri ve daha geniş politik ve kültürel meseleler arasında geçiş yapmasına olanak sağladı. Programda Bingo! – First Connection Through Play, Unresolved, Unavoidable: Cultural Practice in Tension, From Regional Roots to Routes from the Region gibi oturumların yanı sıra kültürel demokrasi, çatışma, sanatsal özgürlük ve bölgesel işbirliği üzerine tartışmalar yer aldı.
Emre Erbirer organizasyon ekibiyle birlikte etkinliğin genel kavramsal çerçevesinin ve programının geliştirilmesine liderlik etti. Kültür yönetimi, program küratörlüğü, topluluk oluşturma, öğrenme tasarımı ve kolaylaştırıcılık alanlarındaki deneyiminden yararlanan Emre, başlangıçtaki fikri; karmaşık ve zaman zaman zorlayıcı tartışmaları geleneksel panel formatlarına indirgemeden taşıyabilecek bir programa dönüştürmek üzerine çalıştı. Ayrıca Mustafa Gül ile birlikte “Unresolved, Unavoidable: Cultural Practice in Tension” oturumunun kolaylaştırıcılığını üstlendi ve Culture Unleashed adına açılış konuşmasını gerçekleştirdi.
Dr. Mustafa Gül kültür politikaları, bölgesel kalkınma, yaratıcı endüstriler ve araştırma alanlarındaki deneyimini programa taşıdı. Rolü, kültürel pratikleri mekân, politika ve bölgesel dönüşüm gibi daha geniş meselelerle ilişkilendirmede özellikle önemliydi. Emre ile birlikte “Unresolved, Unavoidable: Cultural Practice in Tension” oturumunu kolaylaştırarak, kültür profesyonellerinin politik ve toplumsal açıdan karmaşık ortamlarda çalışırken karşı karşıya kaldıkları çelişkileri ve zor tercihleri ele alabilecekleri bir alan yarattı.
Burcu Yılmaz Deniz buluşmanın katılımcı ve topluluk oluşturma boyutuna katkıda bulundu. Kolaylaştırıcı olarak, Space-time Works’ten Cemre Ceren Asarlı ile birlikte “Bingo! – First Connection Through Play” oturumunu tasarladı ve kolaylaştırdı. Oturumda oyun, katılımcılar arasındaki bariyerleri azaltmak, gündelik ve informal karşılaşmaları teşvik etmek ve sonraki tartışmaların ilişkisel zeminini oluşturmak için bilinçli bir yöntem olarak kullanıldı. Burcu’nun katkısı, Culture Unleashed’ın toplulukların bir araya gelmesini tesadüfi bir ağ çıktısı olarak görmek yerine, anlamlı etkileşimlerin gerçekleşebileceği koşulları tasarlamaya verdiği önemi yansıtıyordu.
Ortaya çıkan buluşma, temsil yerine ilişkilere, uzlaşı yerine diyaloğa öncelik verdi. East Satellite BEYOND, bölgenin karşı karşıya olduğu politik ve kültürel zorluklara kesin yanıtlar üretmeye çalışmak yerine, katılımcıların farklı perspektiflerle karşılaşmaları, ortak gerilimleri fark etmeleri ve gelecekteki işbirlikleri için olasılıkları keşfetmeleri için koşullar yarattı. Tartışmalar, resmî programın ötesinde İstanbul’daki kültür ve hafıza kurumlarına gerçekleştirilen ziyaretlerle devam etti. Postane, DEPO ve 23,5 Hrant Dink Hafıza Mekânı gibi mekânlara yapılan ziyaretler, bölgesel tartışmaları hafıza, katılım ve toplumsal etkileşime dayalı kültürel pratiklerin yerel deneyimleriyle ilişkilendirdi.
Culture Unleashed için East Satellite BEYOND yalnızca gerçekleştirilen bir etkinlik değil, aynı zamanda topluluk oluşturma, kolektif tartışma ve küratöryel bakış ile program geliştirme süreciydi. Yaklaşık altı ay boyunca program üzerinde çalışarak kavramsal çerçeveyi geliştirdik, katkı sunacak kişileri belirledik, oturumları ve metodolojileri tasarladık ve farklı unsurları bütünlüklü bir yolculuk içinde bir araya getirdik. Culture Unleashed, İstanbul’u uluslararası bir kültür buluşmasının yalnızca ev sahibi veya varış noktası olarak konumlandırmak yerine, komşu bağlamlar arasında bir bir araya gelme noktası olarak ele aldı; etkinlik aracılığıyla normalde aynı alanları paylaşma fırsatı bulamayan insanların bir araya gelmesi, deneyimlerini paylaşması ve yeni ilişkiler geliştirmesi için olanaklar yarattı.
